Een spanningstester die 220 V toont, meet geen 220 V zoals een multimeter dat doet, en dat verschil is geen kwestie van nauwkeurigheid. Het getal op een tester komt voort uit de sterkte van het elektrisch veld waaraan de tip blootstaat, omgezet via een kalibratiecurve die de fabrikant heeft gekozen en weergegeven als de dichtstbijzijnde ronde waarde die de kring waarschijnlijk heeft. Het is een goed antwoord op de vraag of er spanning staat en ongeveer hoeveel, en een slecht antwoord op de vraag welke spanning er staat. Wie het als het tweede leest, komt met een tester het vaakst in de problemen.
Wenzhou Zhengyuan Electronic Co., Ltd. bouwt de hier genoemde testers in zijn fabriek in Wenzhou.
Het getal is een indicatie, geen meting
Een multimeter meet spanning door een bepaalde stroom door een bekende weerstand te sturen en de spanningsval daarover te lezen. Het resultaat wordt bepaald door de onderdelen van de meter zelf en is grotendeels onafhankelijk van hoe de gebruiker staat, hoe ver de sonde weg is of wat er verder in de buurt is. Een tester werkt omgekeerd: hij neemt een veld waar, en een veld is een functie van geometrie. Dezelfde geleider geeft een sterker signaal als hij dichter bij de sensor ligt, als hij langer is, als hij blank is in plaats van geïsoleerd, en als de persoon die de pen vasthoudt goed aan de omgeving is gekoppeld.
Alles wat de tester toont, is dus signaalsterkte die op een spanningsschaal is afgebeeld. Fabrikanten kalibreren die afbeelding zo dat een typisch huishoudelijk circuit op een typische afstand een bekend getal laat zien, en voor dat geval klopt het. Ga twee centimeter verder van de draad en het getal zakt. Houd de pen nog verder weg en het zakt opnieuw, terwijl de geleider niet is veranderd. Een pen met uitlezing is een echt nuttig instrument, maar het getal erop zegt net zoveel over de meetopstelling als over de draad.
Direct contact en inductie zijn twee verschillende meetmethoden
De meeste pennen met display hebben beide standen, meestal op twee aparte knoppen, en die standen leveren geen getallen van dezelfde kwaliteit. In de directe-contactstand raakt de tip de geleider, ziet het sensorelement de potentiaal via een vast pad en volgt de uitlezing de werkelijke spanning redelijk. In de inductiestand raakt de tip niets aan; hij neemt het veld waar door isolatie en lucht heen, en de uitlezing hangt af van de afstand, de isolatiedikte en de geometrie van de kabel.
Dat onderscheid bepaalt welke stand je kunt vertrouwen. Een pen met een directe-testknop geeft in contactstand een getal dat dicht genoeg bij een multimeter ligt om te vergelijken, en in inductiestand een getal dat je moet lezen als veld aanwezig, ongeveer zo sterk. Een detector die alleen onaanrakend werkt, zoals de M100, heeft helemaal geen contactpad, dus elk getal dat hij produceert is per definitie een veldsterkte-indicatie. Geen van beide standen is fout, maar ze beantwoorden verschillende vragen.
Waarom dezelfde draad de ene dag 220 V leest en de volgende 130 V
De draad is niet veranderd, de opstelling wel. Een pen die 220 V aangaf terwijl je op een betonnen vloer stond met schoenen die vocht hadden opgenomen, leest lager op een droge dag, op een geïsoleerde ladder of door een handschoen, omdat het retourpad van de pen via je lichaam naar de omgeving een slechtere geleider is geworden. Hetzelfde effect zie je als de kabel dieper in een muur ligt, als er een tweede kabel naast loopt die het veld ter plaatse verandert, of als de pen een paar millimeter verder van de geleider is dan eerst.
Daarachter zit ook een verwant probleem: een tester kan oplichten op een draad die nergens op is aangesloten, omdat een losse geleider naast een spanningvoerende via capacitieve koppeling een echte spanning opvangt. In beide gevallen meldt het display iets waars over het veld en iets misleidends over de kring. Het instrument liegt niet; het beantwoordt een vraag over het veld terwijl de gebruiker een vraag over de geleider stelde.
Waar het getal werkelijk nuttig is
Het getal verdient zijn plaats in drie situaties. Het onderscheidt een spanningvoerende draad van nul of aarde in een doos waar meerdere kabels binnenkomen, want het verschil tussen 220 en 3 is ook met een grove indicatie onmiskenbaar. Het vertelt of een kabel netspanning voert of een laagspanningssturingsignaal, wat bepaalt welk instrument je hierna pakt. En op een pen met directe-contactstand geeft het een ruwe controle dat de kring op de spanning staat die je verwachtte en niet op een zwerf- of inductiespanning.
Wat het niet doet, is de meting vervangen. Een uitlezing van 218 op een pen en 231 op een multimeter is geen tegenspraak; het zijn twee instrumenten die dezelfde kring met verschillende precisie beschrijven. Als de exacte waarde ertoe doet, bijvoorbeeld bij het dimensioneren van een last, het controleren van een lader of het bevestigen dat een voeding binnen tolerantie blijft, is het getal om op te handelen dat van de meter, en de taak van de pen is je vertellen dat het veilig is om de meter aan te sluiten.
Het display lezen: vijf gevallen
Dit zijn de vijf uitlezingen die het vaakst terugkomen, en wat elk ervan je werkelijk vertelt over het instrument en de kring.
| Wat het display toont | Wat de tester doet | Wat je kunt concluderen |
|---|---|---|
| 220 V of 230 V in directe-contactstand | De tip raakt een spanningvoerende geleider en de interne deler leest over een vast pad | Netspanning is aanwezig en de pen werkt; de exacte waarde blijft voor de multimeter |
| 110 V tot 130 V in directe-contactstand | Hetzelfde pad, maar de kring staat op een lagere nominale spanning of de uitlezing wordt belast door de eigen ingang van de pen | Behandel de geleider als spanningvoerend; controleer de nominale voeding voordat je iets over de waarde aanneemt |
| Een getal dat flikkert of springt | Het veld aan de tip is marginaal, of het retourpad via de gebruiker is onstabiel | De kring kan onder spanning staan; het getal is niet bruikbaar als waarde |
| Geen getal, maar de inductie-indicator licht op | Veld gedetecteerd door isolatie of lucht, onder de drempel waarop het display een waarde toont | Behandel de geleider als spanningvoerend; de pen kan niet zeggen hoe veel |
| Leeg, streepjes of OL op een draad waarvan je weet dat hij spanning voert | De pen is defect, de batterij is leeg, of de tip maakt geen contact | Stop: dit is een defect instrument, geen dode kring |
Waar het getal je misleidt
De duurste fout is een laag getal opvatten als bewijs dat een kring veilig is. Een pen die 12 V toont op een geleider die op 230 V hoort te staan, heeft niet vastgesteld dat die geleider op 12 V staat; hij heeft vastgesteld dat het veld aan de tip zwak is. Dat kan een dode kring betekenen, een spanningvoerende kring ver weg, een spanningvoerende kring achter dikke isolatie, of een gebruiker op een geïsoleerde ondergrond. Die vier gevallen zijn op het display niet te onderscheiden, en slechts één ervan is veilig.
De tweede fout is het getal van een pen naast dat van een multimeter leggen en het verschil als fout in een van beide zien. De instrumenten antwoorden op verschillende precisieniveaus en via verschillende fysieke paden, dus het verschil is te verwachten. De vergelijking is nog steeds de moeite waard, maar alleen voor de vraag die ze kan beslechten: zijn beide instrumenten het erover eens dat de geleider spanning voert? Dat is precies waar een vergelijking tussen tester en multimeter op neerkomt, en het is de vraag waarvoor de pen is ontworpen.
Een getal of een piep: wat steek je op zak
Een detector die alleen piept is sneller, goedkoper en niet te verwarren met een meting. Een pen met display kost meer en geeft een getal dat je moet kunnen interpreteren. Voor dagelijks werk waarbij de vraag altijd is of iets veilig aan te raken is, doet de piep het werk en voegt het getal een beslissing toe die de gebruiker elke keer goed moet nemen. Voor het sorteren van kringen, het onderscheiden van netspanning van stuurspanning en het vastleggen van wat je hebt gevonden, is het getal de moeite waard en de moeite van het uitleggen waard.
Het praktische antwoord voor de meeste monteurs is een pen waarvan het display het werk ondersteunt in plaats van vervangt. De 6885-48 is rond dat idee gebouwd: een getal om te sorteren en een duidelijke indicatie voor veiligheid, waarbij de gebruiker geacht wordt te weten waarop hij vertrouwt. Welke pen er ook in de zak zit, de regel blijft gelijk: het getal vertelt hoe het veld eruitziet, en alleen een tweede instrument vertelt wat de kring is.